Czym jest osad czynny w oczyszczalni ścieków?

5 stycznia 2022

Osad czynny to złożony i skomplikowany ekosystem, na który wpływają czynniki zewnętrzne oraz zmiany w jego składzie. Jako żywa zawiesina zbudowana z pierwotniaków i bakterii ciągle poddawana jest reakcjom biologicznym oraz procesom fizycznym, których rezultatem jest oczyszczanie ścieków. Dzięki pracy oczyszczalni składniki osadu konsolidują się, czego efektem jest powstawanie specyficznych kłaczków. Jak dbać o osad czynny? Na czym polega próba osadu? Przeczytaj nasz artykuł, a poznasz odpowiedzi na te i podobne pytania.

Osad czynny – co to takiego?

Osad czynny to zespół mikroorganizmów, w którym przeważają wolno pływające i osiadłe pierwotniaki oraz bakterie. Oprócz nich mogą żyć w nim wrotki, nicienie, larwy owadów i pajęczaki. Gromadzą się one na powierzchni szczątków organicznych występujących w ściekach pod postacią kłaczków. Wspomniane organizmy łatwo się rozmnażają – bakterie stanowią dla nich źródło pokarmu, dlatego stabilizują ich ilość w osadzie czynnym, a warunkach tlenowych mineralizują ścieki. Osad czynny w oczyszczalni ścieków to metoda bazująca na procesach samooczyszczania wód powierzchniowych.

Osad czynny w oczyszczalni ścieków

Powstawanie kłaczków w oczyszczalni to proces zachodzący w sposób ciągły. Wydobywający się z bioreaktora aglomerat osadu czynnego i oczyszczonych ścieków jest rozdzielany w osadniku wtórnym. Ów osad określany jest mianem nadmiernego. Jeśli zachodzi taka potrzeba, jego część może być ponownie transportowana do bioreaktora. Reszta podlega utylizacji. By metoda osadu czynnego była maksymalnie efektywna, należy przestrzegać kilku reguł.

Jak dbać o osad czynny?

Przede wszystkim kluczowe jest postępowanie zgodnie z instrukcją obsługi przydomowej oczyszczalni ścieków. Po drugie, należy zapoznać się z wykazem substancji mających destrukcyjny wpływ na jej funkcjonowanie. Pracę systemu oczyszczania ścieków może komplikować nadmierny rozwój bakterii nitkowatych. Objawia się on powstawaniem piany. Nie dość, że jest to mało estetyczne, to na dodatek może obniżyć wydajność oczyszczalni i jednocześnie podnieść nakłady energetyczne niezbędne do jej funkcjonowania. By uniknąć takich komplikacji, warto regularnie kontrolować osad.

Próba osadu – jak ją przeprowadzić?

Sprawdzanie efektywności domowej oczyszczalni ścieków polega na przeprowadzeniu próby osadu. Test sedymentacyjny – bo taka jest jej inna nazwa – polega na zaczerpnięciu ścieku połączonego z osadem czynnym podczas procesu natleniania bioreaktora. Można użyć do tego najzwyklejszej plastikowej butelki – przeciętej na pół i zawieszonej na linie. Zaczerpnięty dowolnym naczyniem ściek należy przelać do wybranego szklanego pojemnika np. słoika i odstawić w cieniste miejsce na godzinę. Osad ocenia się wzrokowo. Powinna być dostrzegalna linia podziału pomiędzy oczyszczoną wodą i osadem. Najlepiej, aby woda nie posiadała zawiesiny, była klarowna, przezroczysta oraz bezzapachowa. Z kolei osad powinien mieć formę charakterystycznych kłaczków. Ponadto ważne, by jego kolor nie był zbyt ciemny, ponieważ może to świadczyć o wysokim zanieczyszczeniu. Istotny jest także zapach – najlepiej świeży i ziemisty. Próbę osadu należy przeprowadzać co najmniej raz na kwartał, a częściej, jeśli oczyszczalnia funkcjonuje od niedawna.