Ile naprawdę kosztuje utrzymanie przydomowej oczyszczalni ścieków? Prąd, serwis, wywóz osadu i części – wyliczenie na rok

Przydomowa oczyszczalnia ścieków pozwala znacząco ograniczyć koszty związane z regularnym opróżnianiem szamba. Nie oznacza to jednak, że jej użytkowanie jest całkowicie bezpłatne.

Dmuchawa zużywa energię elektryczną, okresowo trzeba usunąć nadmiar osadu, a urządzenia mechaniczne wymagają kontroli i po kilku latach mogą potrzebować serwisu lub wymiany części.

Ile więc naprawdę kosztuje utrzymanie przydomowej oczyszczalni biologicznej przez rok?

Policzmy najważniejsze wydatki: prąd, wywóz osadu, serwis, części eksploatacyjne i biopreparaty.

Na końcu porównamy również przykładowy roczny koszt oczyszczalni z tradycyjnym szambem.

Ile kosztuje utrzymanie przydomowej oczyszczalni? Krótka odpowiedź

Nie istnieje jedna kwota właściwa dla wszystkich instalacji.

W typowej przydomowej oczyszczalni biologicznej trzeba uwzględnić przede wszystkim:

• energię elektryczną zużywaną przez dmuchawę,
• okresowe usuwanie nadmiaru osadu,
• ewentualne biopreparaty,
• kontrolę i serwis urządzeń,
• części eksploatacyjne,
• energię zużywaną przez pompę, jeżeli instalacja jest w nią wyposażona.

Przy przykładowych założeniach roczny koszt może wynosić około 850–1850 zł, przy czym nie wszystkie wydatki występują każdego roku.

To ważne.

W jednym roku właściciel może zapłacić głównie za prąd i wywóz osadu. W innym dojdzie np. serwis dmuchawy albo wymiana elementów eksploatacyjnych.

Dlatego koszt oczyszczalni najlepiej analizować nie tylko w skali jednego roku, ale również w perspektywie kilku lat.

1. Ile prądu zużywa przydomowa oczyszczalnia ścieków?

Jednym z najważniejszych urządzeń w biologicznej oczyszczalni jest dmuchawa napowietrzająca.

Jej zadaniem jest dostarczanie powietrza do układu biologicznego. Tlen jest potrzebny mikroorganizmom uczestniczącym w procesie oczyszczania ścieków.

Jeżeli chcesz zobaczyć, jakie urządzenia są stosowane w takich instalacjach, tutaj znajdziesz nasze dmuchawy membranowe do oczyszczalni.

Koszt energii zależy przede wszystkim od:

• mocy urządzenia,
• czasu jego pracy,
• sposobu sterowania instalacją,
• aktualnej ceny energii elektrycznej.

Jak policzyć koszt prądu dmuchawy?

Załóżmy, że dmuchawa pobiera 40 W i pracuje przez całą dobę.

40 W to 0,040 kW.

Obliczenie wygląda następująco:

0,040 kW × 24 godziny × 365 dni = około 350 kWh rocznie

Jeżeli całkowity koszt energii przyjęty do obliczenia wynosi 1,00 zł/kWh:

350 kWh × 1,00 zł = około 350 zł rocznie

Przy 1,20 zł/kWh:

350 kWh × 1,20 zł = około 420 zł rocznie

Ile kosztuje praca dmuchawy o różnej mocy?

Moc urządzenia	Zużycie przy pracy 24 h/dobę	Koszt przy 1,00 zł/kWh	Koszt przy 1,20 zł/kWh
30 W	ok. 263 kWh/rok	ok. 263 zł	ok. 315 zł
40 W	ok. 350 kWh/rok	ok. 350 zł	ok. 420 zł
50 W	ok. 438 kWh/rok	ok. 438 zł	ok. 526 zł
60 W	ok. 526 kWh/rok	ok. 526 zł	ok. 631 zł

To pokazuje, dlaczego przy wyborze dmuchawy znaczenie ma nie tylko jej wydajność, ale również pobór energii.

Różnica kilkunastu watów wydaje się niewielka, ale urządzenie pracujące tysiące godzin w ciągu roku może wygenerować zauważalną różnicę w rachunku.

Nie oznacza to jednak, że należy samodzielnie zamienić dmuchawę na mniejszy model tylko po to, żeby ograniczyć pobór prądu. Wydajność dmuchawy musi odpowiadać wymaganiom konkretnej oczyszczalni.

2. Ile kosztuje wywóz osadu z przydomowej oczyszczalni?

To jeden z podstawowych kosztów eksploatacyjnych, ale oczyszczalni nie należy pod tym względem mylić z szambem.

W tradycyjnym szambie wywożona jest zgromadzona zawartość zbiornika.

W oczyszczalni biologicznej ścieki są oczyszczane na miejscu, natomiast podczas procesu powstaje osad, którego nadmiar trzeba okresowo usunąć.

Częstotliwość tej czynności zależy między innymi od:

• modelu i konstrukcji oczyszczalni,
• wielkości zbiornika,
• liczby użytkowników,
• ilości dopływających ścieków,
• sposobu eksploatacji,
• zaleceń producenta.

Nie należy więc zakładać, że każdą oczyszczalnię opróżnia się dokładnie raz w roku.

Do przykładowego wyliczenia możemy jednak przyjąć koszt około 400 zł za usługę.

Jeżeli w danym roku wykonamy jeden wywóz osadu:

roczny koszt = około 400 zł.

Cena może być oczywiście inna w zależności od regionu, firmy asenizacyjnej, odległości oraz ilości odbieranych nieczystości.

Po wykonaniu usługi warto też wiedzieć, jak prawidłowo uruchomić instalację. Przygotowaliśmy na ten temat osobny poradnik: co zrobić po opróżnieniu osadnika przydomowej oczyszczalni i czy trzeba dodać bakterie?

3. Ile kosztuje serwis przydomowej oczyszczalni?

Serwis oczyszczalni nie oznacza automatycznie kosztownej naprawy.

Kontrola instalacji może obejmować między innymi:

• sprawdzenie pracy dmuchawy,
• ocenę napowietrzania,
• kontrolę przewodów powietrznych,
• sprawdzenie dyfuzora,
• kontrolę poziomu osadu,
• sprawdzenie odpływu,
• kontrolę pompy i pływaka,
• sprawdzenie filtrów,
• ocenę ogólnego stanu instalacji.

Część podstawowych obserwacji użytkownik może wykonywać samodzielnie zgodnie z instrukcją producenta.

Profesjonalna diagnostyka jest szczególnie przydatna wtedy, gdy pojawiają się niepokojące objawy: nieprzyjemny zapach, piana, problem z odpływem, brak napowietrzania albo nietypowa praca urządzeń.

Jeżeli coś zaczyna działać inaczej niż wcześniej, warto najpierw skorzystać z naszego poradnika: oczyszczalnia ścieków przestała działać prawidłowo – sprawdź najważniejsze elementy.

W przykładowej kalkulacji można przyjąć około 300–500 zł za dodatkowy serwis, jeżeli jest on w danym roku wykonywany.

Nie oznacza to jednak, że każdy właściciel poniesie taki wydatek co 12 miesięcy.

4. Dmuchawa – naprawiać czy od razu kupować nową?

To istotne pytanie z punktu widzenia kosztów.

Dmuchawa może pracować przez wiele godzin każdego dnia, dlatego jej elementy eksploatacyjne z czasem naturalnie się zużywają.

W przypadku dmuchaw membranowych są to między innymi:

• membrany,
• filtry powietrza,
• zawory,
• uszczelki,
• elementy zestawów naprawczych.

Nie każda awaria oznacza jednak konieczność kupowania nowego urządzenia.

Jeżeli dmuchawa jest głośniejsza niż wcześniej, słabiej tłoczy powietrze, nadmiernie się nagrzewa albo przestaje prawidłowo napowietrzać oczyszczalnię, warto najpierw sprawdzić przyczynę problemu.

W Biopolis dostępne są części do dmuchaw HIBLOW i SECOH, w tym membrany, filtry, zawory oraz zestawy serwisowe.

Jeżeli dmuchawa pracuje, ale w oczyszczalni nie widać prawidłowego napowietrzania, pomocny będzie również poradnik: dmuchawa działa, ale nie ma napowietrzania w oczyszczalni – co sprawdzić?

Czy części trzeba wymieniać co roku?

Nie.

Dlatego nie ma sensu wpisywać np. 300 zł na części jako obowiązkowego corocznego wydatku.

Bardziej realistyczne jest potraktowanie ich jako kosztu okresowego.

Można na przykład przyjąć w długoterminowej kalkulacji 100–300 zł rocznie rezerwy serwisowej.

Nie oznacza to, że tę kwotę rzeczywiście wydamy każdego roku.

Przez kilka lat koszt może być bardzo niski, a później pojawi się jednorazowy wydatek związany z wymianą membran, filtrem albo innym elementem.

5. Czy bakterie do oczyszczalni są stałym kosztem?

Nie zawsze.

Biologiczna oczyszczalnia wykorzystuje mikroorganizmy uczestniczące w rozkładzie zanieczyszczeń. W prawidłowo działającej instalacji nie należy jednak wychodzić z założenia, że dosypywanie preparatu rozwiązuje każdy problem.

Biopreparaty mogą być przydatne między innymi:

• podczas pierwszego uruchomienia,
• po określonych czynnościach związanych z opróżnianiem osadnika,
• po dłuższej przerwie,
• podczas ponownego rozruchu,
• przy problemach z tłuszczami i kożuchem,
• jako wsparcie regularnej eksploatacji, jeżeli jest ono zalecane.

Więcej na ten temat wyjaśniamy w poradniku jakie bakterie do oczyszczalni biologicznej wybrać?.

Warto również przeczytać artykuł czy trzeba stosować bakterie do oczyszczalni cały czas?.

W przykładowych kalkulacjach można przyjąć 0–150 zł rocznie na biopreparaty.

Rzeczywista kwota będzie zależała od sposobu eksploatacji instalacji oraz używanych produktów.

6. Czy chemia domowa może zwiększyć koszty eksploatacji?

Pośrednio – tak.

Proces biologiczny oczyszczalni zależy od właściwych warunków dla mikroorganizmów.

Nie oznacza to, że w domu z oczyszczalnią nie można używać detergentów. Problemem może być natomiast nierozsądne stosowanie dużych ilości agresywnej chemii.

Jeżeli warunki biologiczne zostaną zaburzone, mogą pojawić się m.in.:

• nieprzyjemny zapach,
• pogorszenie jakości pracy oczyszczalni,
• nietypowa piana,
• konieczność diagnostyki,
• potrzeba ponownego wsparcia procesu biologicznego.

Zamiast rezygnować ze sprzątania, warto po prostu wiedzieć, czego nie nadużywać. Szczegółowo omawiamy to tutaj: jakie środki czystości stosować przy przydomowej oczyszczalni?

Jeżeli oczyszczalnia zaczęła nieprzyjemnie pachnieć, zamiast od razu kupować preparaty warto znaleźć przyczynę. Pomocny będzie poradnik: dlaczego przydomowa oczyszczalnia śmierdzi? 7 najczęstszych przyczyn.

7. A co z pompą?

Nie każda przydomowa oczyszczalnia wymaga dodatkowej pompy.

Jeżeli warunki terenu umożliwiają grawitacyjny przepływ, instalacja może działać bez przepompowni.

W innych przypadkach stosuje się pompę do okresowego przetłaczania ścieków lub wody oczyszczonej.

Do kosztów eksploatacji należy wtedy doliczyć:

• zużycie energii,
• kontrolę pompy,
• ewentualny serwis,
• przyszłą wymianę urządzenia.

Pompa zazwyczaj nie pracuje jednak bez przerwy przez całą dobę. Uruchamia się okresowo, dlatego jej koszt energetyczny zależy od konstrukcji instalacji i ilości przepompowywanej cieczy.

Ile naprawdę kosztuje oczyszczalnia przez rok? Przykładowa kalkulacja

Policzmy koszty dla niewielkiej biologicznej oczyszczalni obsługującej dom jednorodzinny.

Rodzaj kosztu	Przykładowy koszt
Energia elektryczna	350–500 zł/rok
Usunięcie osadu	ok. 400 zł*
Biopreparaty	0–150 zł/rok
Dodatkowy serwis	0–500 zł
Rezerwa na części eksploatacyjne	100–300 zł/rok
Łącznie	ok. 850–1850 zł

* W przykładzie zakładamy jeden wywóz w analizowanym roku w cenie około 400 zł. Rzeczywista częstotliwość i cena mogą być inne.

Zakres jest szeroki celowo.

Nie chcemy sugerować, że każdy właściciel oczyszczalni zapłaci dokładnie tę samą kwotę.

Przykład 1 – rok bez większych napraw

Załóżmy:

• prąd – 400 zł,
• wywóz osadu – 400 zł,
• biopreparaty – 100 zł.

Łącznie: około 900 zł.

Przykład 2 – w tym samym roku wykonujemy dodatkowy serwis

Załóżmy:

• prąd – 400 zł,
• wywóz osadu – 400 zł,
• biopreparaty – 100 zł,
• serwis – 400 zł,
• części – 200 zł.

Łącznie: około 1500 zł.

Nie oznacza to jednak, że w kolejnym roku ponownie zapłacimy 1500 zł.

Koszt części lub dodatkowego serwisu może wtedy wynieść zero.

Dlaczego koszt oczyszczalni lepiej liczyć przez 5 lub 10 lat?

Przydomowa oczyszczalnia jest instalacją użytkowaną przez wiele lat.

Dlatego pojedynczy rok może dać mylący obraz kosztów.

Jeżeli np. przez trzy lata nie wykonujemy większej naprawy, a w czwartym wymieniamy zużyte elementy dmuchawy, ten jeden rok będzie wyglądał na znacznie droższy.

Dużo bardziej miarodajny jest średni koszt eksploatacji w dłuższym okresie.

Załóżmy dla uproszczenia średnio 1000 zł rocznie:

• 1 rok – około 1000 zł,
• 5 lat – około 5000 zł,
• 10 lat – około 10 000 zł.

To nadal tylko modelowa kalkulacja, ale pozwala znacznie lepiej porównywać różne rozwiązania.

Oczyszczalnia czy szambo – jaka jest różnica w kosztach?

Tutaj pojawia się jedna z największych różnic.

Przy szambie regularnie płacimy za wywóz zgromadzonych nieczystości.

Załóżmy:

• 300 zł za jeden wywóz,
• jeden wywóz miesięcznie.

Koszt wyniesie:

300 zł × 12 = 3600 zł rocznie.

Przez 5 lat:

18 000 zł.

Przez 10 lat:

36 000 zł.

A co przy wyższej cenie usługi?

Cena jednego wywozu	Rocznie przy 12 wywozach	Przez 10 lat
300 zł	3600 zł	36 000 zł
400 zł	4800 zł	48 000 zł
500 zł	6000 zł	60 000 zł

To oczywiście przykład. Rzeczywisty koszt szamba zależy od zużycia wody, wielkości zbiornika, liczby mieszkańców oraz lokalnych cen usług.

Jeżeli chcesz zobaczyć dokładniejsze porównanie, przygotowaliśmy osobny artykuł: szambo czy oczyszczalnia? Porównanie kosztów przez 10 lat.

Jak ograniczyć koszty utrzymania przydomowej oczyszczalni?

Nie chodzi o to, żeby oszczędzać na każdym elemencie. Znacznie ważniejsze jest niedopuszczanie do niepotrzebnych awarii.

1. Nie dobieraj dmuchawy wyłącznie na podstawie ceny

Dmuchawa powinna mieć parametry odpowiednie dla konkretnej instalacji.

Zbyt słabe napowietrzanie może pogorszyć pracę oczyszczalni, a przewymiarowane urządzenie może niepotrzebnie zwiększać pobór energii.

2. Kontroluj filtr i stan dmuchawy

Prosty element eksploatacyjny potrafi mieć duże znaczenie dla warunków pracy urządzenia.

Niepokojącymi sygnałami mogą być:

• zmiana dźwięku,
• większe nagrzewanie,
• spadek wydajności,
• słabsze napowietrzanie.

Nie każda taka sytuacja oznacza konieczność zakupu nowej dmuchawy.

3. Reaguj na pierwsze objawy problemu

Mała usterka jest zazwyczaj łatwiejsza i tańsza do usunięcia niż awaria pozostawiona bez reakcji.

Dlatego przy zmianie sposobu pracy instalacji warto najpierw przeprowadzić podstawową diagnostykę oczyszczalni.

4. Usuwaj osad zgodnie z potrzebami instalacji

Zarówno zbyt rzadkie, jak i nieprzemyślane opróżnianie oczyszczalni może prowadzić do problemów.

Częstotliwość powinna wynikać z instrukcji producenta oraz rzeczywistych warunków pracy urządzenia.

5. Rozsądnie korzystaj z chemii domowej

Nie trzeba rezygnować ze środków czystości.

Warto natomiast unikać dużych jednorazowych dawek agresywnych preparatów oraz postępować zgodnie z zaleceniami dotyczącymi biologicznych oczyszczalni.

Czy przydomowa oczyszczalnia jest tania w utrzymaniu?

W porównaniu z regularnie opróżnianym szambem jej bieżące koszty mogą być znacznie niższe.

Nie oznacza to jednak, że oczyszczalnia działa za darmo.

Najbardziej przewidywalnym wydatkiem jest energia elektryczna zużywana przez urządzenia. Do tego dochodzi okresowy wywóz osadu oraz, zależnie od instalacji, biopreparaty i serwis.

Części eksploatacyjne są natomiast kosztem, który warto rozłożyć na kilka lat.

Dlatego zamiast pytać:

„Ile dokładnie kosztuje oczyszczalnia w jednym roku?”

lepiej zapytać:

„Ile średnio będzie kosztowała prawidłowa eksploatacja oczyszczalni przez 5 lub 10 lat?”

To daje znacznie bardziej miarodajny wynik.

Podsumowanie – ile rocznie przygotować na utrzymanie oczyszczalni?

Przy przykładowych założeniach można przyjąć:

• 350–500 zł na energię,
• około 400 zł na pojedynczy wywóz osadu,
• 0–150 zł na biopreparaty,
• 0–500 zł na dodatkową kontrolę lub serwis,
• około 100–300 zł średniorocznej rezerwy na części eksploatacyjne.

Daje to orientacyjnie 850–1850 zł w roku, w którym wykonywany jest przyjęty w kalkulacji wywóz osadu.

Nie jest to jednak cennik ani gwarantowany koszt.

W konkretnej oczyszczalni wynik zależy od zastosowanej technologii, urządzeń, liczby mieszkańców, częstotliwości usuwania osadu, cen energii i usług oraz sposobu eksploatacji.

Najważniejsza różnica w porównaniu z szambem polega na czymś innym: w oczyszczalni nie płacimy za regularne wywożenie wszystkich ścieków powstających w domu.

I właśnie dlatego różnicę najlepiej widać nie po miesiącu czy roku, ale po kilku latach użytkowania.

Potrzebujesz części lub pomocy w diagnostyce oczyszczalni?

Jeżeli Twoja oczyszczalnia zaczęła pracować inaczej niż wcześniej, nie warto od razu wymieniać urządzeń w ciemno.

Najpierw ustal przyczynę problemu.

W Biopolis znajdziesz dmuchawy i części do oczyszczalni, zestawy naprawcze oraz biopreparaty do oczyszczalni biologicznych.

Możesz również skorzystać z naszego poradnika diagnostycznego i krok po kroku sprawdzić, gdzie może znajdować się problem.