Przydomowa oczyszczalnia zimą – jak przygotować ją na mróz?

Pierwsze nocne przymrozki często przypominają właścicielom domów o zabezpieczeniu instalacji wodnej, kranów ogrodowych czy systemu nawadniania. A co z przydomową oczyszczalnią ścieków?

Czy oczyszczalnię trzeba przygotować do zimy? Czy mróz może uszkodzić zbiornik, pompę albo dmuchawę? Czy podczas niskich temperatur bakterie nadal oczyszczają ścieki?

Prawidłowo zaprojektowana i eksploatowana przydomowa oczyszczalnia powinna pracować również zimą. Nie oznacza to jednak, że przed nadejściem mrozów nie warto poświęcić jej kilku minut uwagi.

Kilka prostych kontroli może pomóc uniknąć problemów w najmniej odpowiednim momencie.

Czy przydomowa oczyszczalnia może zamarznąć?

To jedna z najczęstszych obaw związanych z użytkowaniem oczyszczalni zimą.

W normalnych warunkach zbiornik oczyszczalni znajduje się pod ziemią, gdzie wahania temperatur są znacznie mniejsze niż na powierzchni. Dodatkowo do instalacji regularnie dopływają ścieki z domu.

Dlatego prawidłowo zamontowana i regularnie użytkowana oczyszczalnia biologiczna nie powinna po prostu zamarznąć wraz z pojawieniem się pierwszego mrozu.

Większej uwagi wymagają przede wszystkim elementy znajdujące się bliżej powierzchni gruntu oraz urządzenia zamontowane poza zbiornikiem.

Znaczenie mają między innymi:

• włazy i pokrywy,
• przewody doprowadzające powietrze,
• rury odpływowe,
• pompy,
• dmuchawa,
• skrzynka techniczna,
• przewody elektryczne.

Dlatego przygotowanie oczyszczalni do zimy najlepiej rozpocząć od prostego przeglądu całej instalacji.

1. Sprawdź pracę dmuchawy

W biologicznych oczyszczalniach wykorzystujących napowietrzanie dmuchawa jest jednym z najważniejszych elementów całego systemu.

Dostarcza powietrze potrzebne mikroorganizmom odpowiedzialnym za proces oczyszczania ścieków.

Przed zimą warto sprawdzić, czy:

• dmuchawa pracuje regularnie,
• urządzenie nie wydaje nietypowych dźwięków,
• filtr powietrza nie jest mocno zabrudzony,
• przewody nie są uszkodzone,
• do obudowy nie dostaje się woda,
• miejsce montażu zapewnia warunki przewidziane przez producenta.

Nie należy samodzielnie wyłączać dmuchawy tylko dlatego, że temperatura spadła poniżej zera.

Jeżeli system został zaprojektowany do ciągłej pracy, ograniczenie napowietrzania może zaburzyć proces biologicznego oczyszczania.

W przypadku wątpliwości zawsze należy kierować się instrukcją konkretnego modelu oczyszczalni i dmuchawy.

2. Skontroluj pompę i odpływ oczyszczonej wody

Nie każda przydomowa oczyszczalnia wykorzystuje pompę, ale w wielu instalacjach odpowiada ona za transport oczyszczonego ścieku do miejsca jego dalszego zagospodarowania.

Przed zimą warto upewnić się, że pompa uruchamia się prawidłowo i nie występują problemy z odprowadzaniem wody.

Jeżeli już jesienią zauważysz, że poziom cieczy jest nietypowo wysoki albo woda odpływa zdecydowanie wolniej niż wcześniej, nie warto odkładać diagnostyki do momentu pojawienia się silnych mrozów.

Problemem może być nie tylko sama pompa.

Przyczyną nieprawidłowego odpływu może być również:

• zatkany przewód,
• problem z pływakiem,
• niedrożność elementów instalacji,
• przeciążenie odbiornika oczyszczonych ścieków,
• awaria zasilania.

Im wcześniej problem zostanie wykryty, tym łatwiej go rozwiązać.

3. Sprawdź włazy i pokrywy oczyszczalni

Pokrywy zbiorników powinny być prawidłowo zamknięte i znajdować się w dobrym stanie.

Warto sprawdzić, czy:

• nie są pęknięte,
• nie zostały przesunięte,
• ich mocowania są sprawne,
• w pobliżu nie powstały zapadliska,
• do zbiornika nie przedostaje się niekontrolowanie woda opadowa.

Pokrywa nie jest wyłącznie elementem estetycznym. Ogranicza dostęp do wnętrza urządzenia i stanowi część zabezpieczenia całego systemu.

Nie należy jednak samodzielnie zasypywać włazów grubą warstwą ziemi ani wykonywać prowizorycznych zabezpieczeń, które później utrudnią dostęp serwisowy.

4. Nie wyłączaj oczyszczalni na zimę

W przypadku domu użytkowanego przez cały rok oczyszczalnia powinna pracować zgodnie z normalnym trybem przewidzianym przez producenta.

Zima nie jest powodem do wyłączenia sterownika, dmuchawy czy innych urządzeń.

Biologiczna oczyszczalnia nie działa jak sezonowe urządzenie ogrodowe.

W jej wnętrzu cały czas zachodzą procesy biologiczne, a wraz ze ściekami z domu regularnie dostarczana jest materia organiczna.

Samodzielne odłączenie urządzeń może więc przynieść więcej problemów niż korzyści.

5. A co z bakteriami podczas zimy?

Mikroorganizmy odpowiadające za biologiczne oczyszczanie ścieków są wrażliwe na warunki środowiskowe, jednak temperatura wewnątrz pracującego, zakopanego zbiornika nie zmienia się tak gwałtownie jak temperatura powietrza na zewnątrz.

Nie oznacza to więc, że wraz z pierwszym mrozem trzeba automatycznie zwiększać dawkę biopreparatu.

Jeżeli oczyszczalnia działa prawidłowo, najlepszym rozwiązaniem jest przede wszystkim utrzymanie normalnych warunków jej pracy.

Biopreparaty warto stosować zgodnie z ich przeznaczeniem i instrukcją, a nie wyłącznie dlatego, że rozpoczęła się zima.

Inna sytuacja może wystąpić po awarii, długiej przerwie w użytkowaniu albo znacznym zaburzeniu procesów biologicznych. Wtedy preparat wspomagający ponowny rozruch może być uzasadniony.

6. Zwróć uwagę na chemię używaną w domu

Zimą więcej czasu spędzamy w domu, częściej korzystamy również z pralki, zmywarki czy środków do sprzątania.

Warto pamiętać, że wszystko, co wlewamy do kanalizacji, ostatecznie trafia do przydomowej oczyszczalni.

Pojedyncze użycie środka czystości zazwyczaj nie oznacza problemu, ale regularne stosowanie dużych ilości bardzo agresywnej chemii może wpływać na mikroorganizmy uczestniczące w oczyszczaniu ścieków.

Dlatego właściciele biologicznych oczyszczalni powinni zwracać uwagę nie tylko na samą instalację, ale również na codzienne nawyki domowników.

Szczególnie niewskazane jest traktowanie kanalizacji jako miejsca do pozbywania się resztek farb, rozpuszczalników, olejów i innych substancji, które nie powinny trafiać do ścieków bytowych.

7. Nie otwieraj oczyszczalni bez potrzeby podczas silnego mrozu

Kontrola oczyszczalni jest potrzebna, ale nie oznacza konieczności częstego otwierania zbiorników.

Jeżeli urządzenie pracuje prawidłowo i nie występują żadne niepokojące objawy, zimą wystarczy normalna obserwacja działania instalacji.

Niepotrzebne otwieranie włazów podczas silnego mrozu powoduje dodatkową wymianę ciepła pomiędzy wnętrzem zbiornika a otoczeniem.

Dlatego dokładniejsze kontrole i planowe czynności serwisowe najlepiej wykonywać w odpowiednich warunkach i zgodnie z instrukcją urządzenia.

8. Zwróć uwagę na nietypowe objawy

Zimą obowiązują dokładnie te same sygnały ostrzegawcze co przez pozostałą część roku.

Do sprawdzenia oczyszczalni powinny skłonić przede wszystkim:

• alarm sterownika,
• brak pracy dmuchawy,
• brak pracy pompy,
• nietypowo wysoki poziom cieczy,
• problemy z odpływem,
• nasilający się nieprzyjemny zapach,
• nietypowe odgłosy urządzeń,
• widoczne uszkodzenia przewodów lub elementów instalacji.

Nie warto zakładać, że każdy problem jest spowodowany niską temperaturą.

Awaria występująca zimą nadal może mieć przyczynę elektryczną, mechaniczną, hydrauliczną albo biologiczną.

Najlepiej diagnozować ją krok po kroku.

Oczyszczalnia w domu całorocznym a oczyszczalnia w domku sezonowym

Szczególnej uwagi wymagają oczyszczalnie przy domach letniskowych i innych budynkach, które przez kilka zimowych miesięcy pozostają nieużywane.

Brak dopływu ścieków przez kilka dni to zupełnie inna sytuacja niż brak użytkowania przez kilka miesięcy.

Jeżeli obiekt ma pozostać pusty przez całą zimę, sposób przygotowania instalacji powinien wynikać przede wszystkim z technologii oczyszczania oraz zaleceń producenta danego urządzenia.

Nie należy automatycznie:

• opróżniać wszystkich zbiorników,
• odłączać dmuchawy,
• odłączać sterownika,
• wyłączać pompy,
• zasypywać włazów.

W zależności od konstrukcji oczyszczalni takie działanie może być niepotrzebne albo nawet niewskazane.

W przypadku obiektów użytkowanych sezonowo najlepiej wcześniej ustalić właściwą procedurę dla konkretnego modelu urządzenia.

Czy trzeba ocieplać przydomową oczyszczalnię na zimę?

Prawidłowo zaprojektowana instalacja przeznaczona do pracy całorocznej zazwyczaj nie wymaga wykonywania każdej jesieni dodatkowej warstwy izolacji.

Jeżeli jednak elementy instalacji znajdują się bardzo płytko, zostały zamontowane w nietypowy sposób albo wcześniej występowały problemy podczas mrozów, sytuację warto skonsultować z instalatorem lub serwisem.

Nie należy wykonywać przypadkowych przeróbek tylko dlatego, że zapowiadana jest niska temperatura.

Właściwe rozwiązanie zależy od budowy konkretnej oczyszczalni.

Przydomowa oczyszczalnia przed zimą – krótka lista kontrolna

Przed rozpoczęciem sezonu zimowego warto poświęcić instalacji kilka minut.

Sprawdź:

✓ czy dmuchawa pracuje prawidłowo,
✓ czy pompa działa bez zakłóceń,
✓ czy sterownik nie pokazuje alarmu,
✓ czy włazy są całe i prawidłowo zamknięte,
✓ czy przewody nie są uszkodzone,
✓ czy oczyszczona woda prawidłowo odpływa,
✓ czy poziom cieczy w zbiornikach nie jest nietypowy,
✓ czy wokół oczyszczalni nie pojawiły się zapadliska lub inne zmiany.

Jeżeli wszystko działa prawidłowo, najczęściej nie trzeba wykonywać żadnych dodatkowych czynności.

Przydomowa oczyszczalnia zimą – podsumowanie

Zima sama w sobie nie powinna być problemem dla prawidłowo wykonanej i właściwie eksploatowanej przydomowej oczyszczalni ścieków.

Najważniejsze jest utrzymanie normalnej pracy instalacji.

Przed nadejściem silniejszych mrozów warto skontrolować dmuchawę, pompę, sterownik, odpływ oraz stan włazów i przewodów. Jeżeli urządzenie działa prawidłowo, nie należy bez potrzeby zmieniać jego ustawień ani wyłączać poszczególnych elementów.

W przypadku domu użytkowanego sezonowo sytuacja wygląda inaczej. Dłuższa, kilkumiesięczna przerwa wymaga postępowania zgodnego z instrukcją konkretnego modelu oczyszczalni.

Najprostsza zasada?

Nie przygotowuj oczyszczalni do zimy poprzez jej wyłączenie. Przygotuj ją poprzez sprawdzenie, czy wszystkie elementy działają prawidłowo.

 

Opracowała: Dominika Lach